Bản tin Cải cách hành chính
Người dân được quyền yêu cầu đăng ký hộ tịch tại bất kỳ Ủy ban Nhân dân cấp xã nào
Luật Hộ tịch (sửa đổi) với 4 chương, 30 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027, có nhiều đổi mới căn bản cả về tư duy lập pháp, mô hình quản lý và phương thức tổ chức thực hiện.
Nổi bật, Luật đã phân quyền triệt để, gắn với nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở, thẩm quyền đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch trong nước được giao cho Ủy ban Nhân dân cấp xã. Người dân được quyền yêu cầu đăng ký hộ tịch tại bất kỳ Ủy ban Nhân dân cấp xã nào, không phụ thuộc nơi cư trú, địa giới hành chính.
Luật quy định đẩy mạnh số hóa dữ liệu hộ tịch và xác lập giá trị pháp lý của dữ liệu hộ tịch điện tử, xác định nguyên tắc “người dân chỉ cung cấp thông tin một lần”, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm khai thác, chia sẻ và sử dụng dữ liệu đã có để giải quyết thủ tục hành chính, thay vì yêu cầu người dân cung cấp nhiều loại giấy tờ như trước đây.
Luật đã chuyển từ phương thức “quản lý thụ động” sang “phục vụ chủ động” với các quy định về đăng ký khai sinh, khai tử chủ động trên cơ sở kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ sở khám bệnh, chữa bệnh với hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử...
Đơn giản hóa thủ tục công chứng
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng gồm 3 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027.
Đáng chú ý, Luật sửa đổi các quy định để đẩy mạnh thực hiện nguyên tắc phân quyền trong quản lý nhà nước về công chứng, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp trong việc thành lập và hoạt động của tổ chức hành nghề công chứng...
Luật sửa đổi một số quy định về thủ tục công chứng và hồ sơ công chứng theo hướng đơn giản hóa, quán triệt nguyên tắc khai thác, sử dụng dữ liệu trong quá trình nộp hồ sơ và giải quyết yêu cầu công chứng, nhưng vẫn bảo đảm các nguyên tắc cơ bản của mô hình công chứng nội dung.
Đồng thời, Luật cũng sửa đổi khoản 3, Điều 68 của Luật Công chứng năm 2024 theo hướng cho phép cung cấp bản gốc văn bản công chứng cho cơ quan tiến hành tố tụng để thực hiện xác minh, giám định tài liệu phục vụ việc tiến hành tố tụng, đồng thời có quy định nhằm bảo đảm gốc văn bản công chứng được bảo quản chặt chẽ, bàn giao lại đầy đủ và không ảnh hưởng quá lớn đến quyền lợi hợp pháp của người yêu cầu công chứng trong việc yêu cầu cấp bản sao hoặc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ văn bản công chứng...
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý có 3 điều, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.
Với việc mở rộng diện người được trợ giúp pháp lý, hoàn thiện thể chế, tăng cường phân cấp, huy động hiệu quả nguồn lực xã hội và đẩy mạnh chuyển đổi số, Luật đã tạo lập một nền tảng pháp lý đồng bộ, hiện đại và linh hoạt hơn cho hoạt động trợ giúp pháp lý trong giai đoạn mới. Đây là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý, góp phần bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Luật đã mở rộng diện người được trợ giúp pháp lý khi bỏ điều kiện “có khó khăn về tài chính” đối với các nhóm đối tượng: Cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng khi liệt sĩ còn nhỏ; người nhiễm chất độc da cam; người khuyết tật. Mặt khác, Luật không quy định điều kiện “có khó khăn về tài chính” mà quy định trực tiếp là: Người thuộc hộ cận nghèo; người được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng là người cao tuổi, người bị bạo lực trong việc bạo lực gia đình, người nhiễm HIV...
Bộ Nội vụ tái cấu trúc 12 thủ tục hành chính bằng dữ liệu điện tử trên VNeID
Ngày 12/5/2026, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 514/QĐ-BNV về việc công bố tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính có thành phần hồ sơ được cắt giảm, thay thế bằng dữ liệu điện tử đã được tích hợp trên ứng dụng VNeID thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Nội vụ tại Chỉ thị số 24/CT-TTg ngày 13/9/2025.
Theo đó, cơ quan này công bố danh mục 12 thủ tục hành chính được tái cấu trúc quy trình, cắt giảm, thay thế thành phần hồ sơ bằng dữ liệu điện tử đã được tích hợp trên ứng dụng VNeID thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Nội vụ và Quy trình giải quyết thủ tục hành chính được tái cấu trúc.
Trong số 12 thủ tục hành chính này có 01 thủ tục hành chính cấp trung ương và 1 thủ tục hành chính cấp xã về lĩnh vực quản lý lao động ngoài nước, 10 thủ tục hành chính cấp tỉnh về lĩnh vực người có công và việc làm.
Đó là các thủ tục hành chính: Cấp giấy xác nhận về thời gian đi hợp tác lao động để giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội đối với người lao động, kể cả đội trưởng, phiên dịch, cán bộ vùng đi làm việc ở các nước Đông Âu và Liên Xô cũ đã về nước trước ngày 01/01/2007; Đăng ký hợp đồng trực tiếp giao kết đều do Cục Quản lý lao động ngoài nước thực hiện.
10 thủ tục hành chính cấp tỉnh gồm: Công nhận và giải quyết chế độ ưu đãi người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học; Công nhận thương binh, người hưởng chính sách như thương binh; Công nhận đối với người bị thương trong chiến tranh không thuộc quân đội, công an; Cấp giấy xác nhận thân nhân của người có công; Giải quyết chế độ ưu đãi đối với vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng hoặc vợ khác; Sửa đổi, bổ sung thông tin cá nhân trong hồ sơ người có công; Giải quyết chế độ cho người lao động phát hiện bị bệnh nghề nghiệp khi đã nghỉ hưu hoặc không còn làm việc trong các nghề, công việc có nguy cơ bị bệnh nghề nghiệp; Giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp; Giải quyết hỗ trợ đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề; Giải quyết hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động.
Quyết định cũng công bố cụ thể quy trình giải quyết thủ tục hành chính được tái cấu trúc.